ઇન્ડિયા-પિચ-પાયલોટ-સ્કેલ-સ્ટાર્ટઅપ ચેલેન્જ

બેકગ્રાઉન્ડ

ભારતમાં વિકસી રહેલી સ્ટાર્ટ-અપ ઇકોસિસ્ટમના પરિણામે નવી અને ઉભરતી ટેકનોલોજીઓ કેટલાક મહત્ત્વપૂર્ણ પડકારોનો ઉકેલ લાવી રહી છે. આ ઇકોસિસ્ટમનો ઉપયોગ અટલ મિશન ફોર રિજુવેનેશન એન્ડ અર્બન ટ્રાન્સફોર્મેશન 2.0 (અમૃત 2.0) એટલે કે વોટર સિક્યોર સિટીના ઉદ્દેશો પાર પાડવા માટે કરવાની જરૂર છે, જેમાં નવીન ઉપાયો વિકસિત કરવામાં આવશે અને શહેરી પાણી અને ગંદાપાણીના ક્ષેત્રમાં જટિલતાઓનું સમાધાન કરવામાં આવશે.

અમૃત 2.0ની શરૂઆત માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા 01 ઓક્ટોબર, 2021ના રોજ કરવામાં આવી હતી. આ ઉપરાંત તમામ વૈધાનિક નગરોમાં પાણી પુરવઠામાં સાર્વત્રિક કવરેજ માટે કેન્દ્રીય સહાય પૂરી પાડવી, 500 અમૃત શહેરોમાં સુએઝ અને સેપ્ટેજ મેનેજમેન્ટનું કવરેજ વધારવું, જળાશયોના કાયાકલ્પ (શહેરની ભીની જમીન સહિત) અને હરિયાળી જગ્યાઓનું સર્જન કરવું, અમૃત 2.0નો ઉદ્દેશ ટેકનોલોજી પેટા-મિશન હેઠળ નવીન ઉપાયોને પ્રોત્સાહન આપવાનો પણ છે. મિશનમાં જળ અને વપરાયેલ જળનું શુદ્ધિકરણ, વિતરણ અને જળાશયના કાયાકલ્પના ક્ષેત્રોમાં નવીન, સાબિત થયેલી અને સંભવિત પર્યાવરણને અનુકૂળ ટેકનોલોજીની ઓળખ કરવાની કલ્પના કરવામાં આવી છે. પરિકલ્પિત ધ્યેયને હાંસલ કરવા માટે શહેરી જળ ક્ષેત્રમાં સ્ટાર્ટ-અપ્સને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.

ઇન્ડિયા વોટર પીચ-પાયલોટ-સ્કેલ સ્ટાર્ટ-અપ ચેલેન્જ

ભારત સરકારનાં આવાસ અને શહેરી બાબતોનાં મંત્રાલયે (MoHUA) ભારતમાં શહેરી જળ ક્ષેત્રમાં પડકારોનું સમાધાન કરવા નવીન ટેકનોલોજી, વ્યાવસાયિક સમાધાનો પ્રદાન કરવા માટે રસ ધરાવતા/પાત્ર સ્ટાર્ટ-અપ્સ પાસેથી અરજીઓ/દરખાસ્તો મંગાવવા માટે એક પ્રકારની સ્ટાર્ટઅપ ચેલેન્જ શરૂ કરી છે.

આ ચેલેન્જ પ્રકૃતિમાં અવિરત રહેશે. એકવાર પૂરતી સંખ્યામાં અરજીઓ પ્રાપ્ત થયા પછી, તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવશે અને પરિણામો જાહેર કરવામાં આવશે.

ધ્યેય

આ ચેલેન્જનો ઉદ્દેશ શહેરી જળ ક્ષેત્રમાં પડકારોને પહોંચી વળવા સ્ટાર્ટ-અપ્સને પિચ, પાયલોટ અને સ્કેલ સોલ્યુશન્સ માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનો છે. આ ચેલેન્જના ઉદ્દેશો નીચે મુજબ છે:

  • ટેકનોલોજીકલ તેમજ બિઝનેસ સોલ્યુશન્સ/ઈનોવેશન્સની ઓળખ કરવી.
  • વિવિધ કદ, ભૌગોલિક અને શહેરોના વર્ગ માટે અનુકૂળ હોય તેવા વ્યવહારુ ઉકેલોને સમર્થન આપે છે.
  • પસંદ કરેલા શહેરોમાં શોર્ટલિસ્ટ થયેલી ટેકનોલોજી/સોલ્યુશન્સને સ્કેલ કરવા માટે પાયલોટ ટેસ્ટ/લેબ ડેમોન્સ્ટ્રેશન અને હેન્ડહોલ્ડ કરવું.
  • નવપ્રવર્તકો/ઉત્પાદકો અને લાભાર્થીઓ - એટલે કે ULB, નાગરિકો વચ્ચેનું અંતર દૂર કરવું.
  • જળ ક્ષેત્રમાં સ્ટાર્ટ-અપ્સની ઇકોસિસ્ટમ ઊભી કરવી.
  • ભારતીય મૂળના સ્ટાર્ટઅપ અને ટેકનોલોજીકલ સોલ્યુશન્સનો પ્રચાર કરીને 'મેક ઇન ઇન્ડિયા' પહેલને પ્રોત્સાહન આપવું.
  • સોલ્યુશન્સના અમલીકરણ માટે ખાનગી ક્ષેત્ર, સંસ્થાઓ, ઔદ્યોગિક સંગઠનો વગેરે સાથે ભાગીદારી કરવી.

વિષયવાર ક્ષેત્રો

નીચેનાં ક્ષેત્રોમાં નવીન ટેકનોલોજીકલ/વ્યાવસાયિક સમાધાન પૂરું પાડતા સ્ટાર્ટ-અપ્સ ભાગ લેવા માટે પાત્ર છેઃ

  1. તાજા પાણીની વ્યવસ્થા
    1. ભૂગર્ભજળની ગુણવત્તા/સપાટીના પાણીની ગુણવત્તાનું રીઅલ-ટાઇમ સ્પેટિયો-ટેમ્પોરલ મેપિંગ
    2. એક્વિફર્સ અને સપાટી પરના જળાશયોમાં પાણીના સ્તર/જથ્થાનું રીઅલ-ટાઇમ સ્પેસીઓ-ટેમ્પોરલ મોનિટરિંગ
    3. ઓછામાં ઓછું પાણી અને કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટ્સ સાથે જમીન અને સપાટીના પાણી માટે પ્રકૃતિ-આધારિત ટ્રીટમેન્ટ સિસ્ટમ્સ
    4. ઇનોવેટિવ રેઇનવોટર હાર્વેસ્ટિંગ સિસ્ટમ્સ
    5. એટમોસ્ફેરિક વોટર રિકવરી સિસ્ટમ્સ
  2. હાઇડ્રો ઇન્ફોર્મેટિક્સ પાણીનો ઉપયોગ + ડેટા માટે
    1. પૂર અને દુષ્કાળને રોકવામાં વધુ સારું જળ વ્યવસ્થાપન
    2. પેરી-અર્બન સમુદાયો અથવા શહેરી ઝૂંપડપટ્ટીના આરોગ્ય અને આર્થિક સમૃદ્ધિ પર સકારાત્મક અસર ઉભી કરવી
    3. ચીજવસ્તુઓ અને સેવાઓના ઉત્પાદનમાં વર્ચ્યુઅલ વોટરનો અંદાજ કાઢવો અને ત્યાંથી પાણી માટે વાજબી કિંમતને સક્ષમ બનાવવી
  3. વપરાયેલ પાણીનું વ્યવસ્થાપન
    1. ઝૂંપડપટ્ટીઓ માટે ઓન-સાઇટ સેનિટેશન સોલ્યુશન સહિત વધુ સારા ગટર અને સેપ્ટેજ મેનેજમેન્ટ
    2. ઉદ્યોગોમાં વપરાયેલા પાણીના રિસાયક્લિંગને મહત્તમ બનાવવા માટેની તકનીકીઓ
    3. વપરાયેલા પાણીમાં વેપાર કરવા માટેના નવીન બિઝનેસ મોડલ્સ
    4. વપરાયેલા પાણીમાંથી મૂલ્યની પુનઃપ્રાપ્તિ અને સર્ક્યુલર ઇકોનોમીનું નિર્માણ કરવું
    5. સારવાર તકનીકો, ખાસ કરીને પર્વતીય પ્રદેશો માટે
  4. શહેરી જળ વ્યવસ્થાપન
    1. ભૂગર્ભજળના રિચાર્જ, ગ્રેવોટર મેનેજમેન્ટ, સુએઝ રિસાયક્લિંગ અને ઘન-કચરાના વ્યવસ્થાપનને વાસ્તવિક સમયની ગુણવત્તા અને જથ્થાની માહિતી સાથે જોડતા સમુદાયો માટે વિકેન્દ્રિત પરિપત્ર અર્થતંત્ર ઉકેલો
    2. ઝૂંપડપટ્ટીમાં વિકેન્દ્રિત પાણી પુરવઠા ઉકેલો
    3. નદીઓ, તળાવો, જળાશયો, છીછરા જળચરોની પુન:સ્થાપના અને જાળવણી
    4. શહેરી પૂર અને તોફાનના પાણીનું વ્યવસ્થાપન
    5. શહેરી જળચર પ્રણાલીઓનું મેપિંગ અને સંચાલન
    6. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં શહેરી વસાહતોમાં ખારાશનો પ્રવેશ
    7. જળ સેવા વિતરણ માપદંડોનું નિરીક્ષણ (ગુણવત્તા, જથ્થો અને સુલભતા)
    8. પાણીનું મીટરિંગ
    9. કંટ્રોલ ડિસ્ચાર્જ / રિજેક્ટ વોટર સાથે ડિસેલિનેશન
    10. કાર્યક્ષમ ફ્લો પોલિમર/ મેટલ પ્લમ્બિંગ ફિક્સર જેમાં એરેટર્સ વિનાના નળનો સમાવેશ થાય છે
    11. ઊંચી પુનઃપ્રાપ્તિ/કાર્યક્ષમતા આરઓ સિસ્ટમ્સ
    12. પાણીના સંરક્ષણ અથવા બગાડમાં ઘટાડો કરવા માટે રિટ્રોફિટિંગ ઉપકરણો
    13. પર્વતીય વિસ્તારો માટે નવીન પાણી પુરવઠા સોલ્યુશન
  5. કૃષિ જળ વ્યવસ્થાપન
    1. ઊર્જા, ખાતરો અને જંતુનાશકોના ઓછા ઉપયોગની સાથે સાથે પાકના ટન દીઠ પાણીના વપરાશમાં ઘટાડો
    2. AI-ML આધારિત પ્રણાલીઓ જે ખેડૂતોને ચોમાસા પરની તેમની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરે છે
  6. શહેરી ગટર વ્યવસ્થા
    1. ઝૂંપડપટ્ટીઓ માટે ઓન-સાઇટ સેનિટેશન સોલ્યુશન સહિત વધુ સારું ગટર અને સેપ્ટેજ મેનેજમેન્ટ
    2. ગંધહીન, પાણી રહિત યુરિનલ્સ
  7. જળ શાસન
    1. બિન-મહસૂલ પાણીમાં ઘટાડો;
    2. નળ પર પીવાલાયક પાણીના 24X7 પુરવઠા માટે સુરક્ષિત સિસ્ટમ્સ
    3. પાણી અંગે શિક્ષણ અને જાગૃતિને પ્રોત્સાહન આપવું
    4. નેટ ઝીરો વોટર અને નેટ ઝીરો વેસ્ટ પ્રોજેક્ટને લક્ષ્યાંકિત કરવા
    5. પાણી અને ઊર્જાની સાંઠગાંઠ દર્શાવવી
    6. પાણીના પેકેજિંગ માટે ટકાઉ ઉકેલ
  8. પરંપરાગત નળ અને પ્લમ્બિંગ સિસ્ટમમાં નવીનતા
    1. પાણીનો વપરાશ, બગાડ, રેકોર્ડિંગ કાર્યક્ષમતા, IOT સક્ષમ અને કામગીરીની દેખરેખ અને સુધારણા માટે કેન્દ્રીય ડેટાબેઝ સાથે જોડાયેલ સ્માર્ટ નળ

યોગ્યતા માપદંડ

  1. ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ પ્રમોશન ઑફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) દ્વારા સ્ટાર્ટ-અપ્સ તરીકે માન્યતા પ્રાપ્ત તમામ કંપનીઓ.
  2. સ્ટાર્ટ-અપ ઉપરોક્ત વિષયોના ક્ષેત્રોમાં ઉકેલો પ્રદાન કરતું હોવું જોઈએ.

ચેલેન્જમાં કેવી રીતે ભાગ લેવો

  1. ઈન્ડિયા વોટર પિચ-પાયલોટ-સ્કેલ સ્ટાર્ટ-અપ ચેલેન્જ અહીં એપ્લિકેશન માટે ઉપલબ્ધ રહેશે innovateindia.mygov.in
  2. સહભાગીઓ કોઈપણ માન્ય ઇમેઇલ-આઇડીનો ઉપયોગ કરીને ચેલેન્જ માટે નોંધણી કરાવી શકે છે. એક વખત અરજદાર દ્વારા નોંધણીની વિનંતી કરવામાં આવે તે પછી, રજિસ્ટર્ડ ઇમેઇલ-આઇડી પર એક ઇમેઇલ મોકલવામાં આવશે, જેમાં તેમની નોંધણી સ્વીકારવામાં આવશે અને સહભાગિતા પ્રક્રિયાની વિગતો પ્રદાન કરવામાં આવશે.
  3. 3. નોંધાયેલ અરજદાર 'પાર્ટિસિપેટ કરો' બટન પસંદ કરીને પ્રપોઝલ અપલોડ કરી શકે છે.

મૂલ્યાંકન પ્રક્રિયા અને માપદંડ

રજૂ કરવામાં આવેલી દરખાસ્તોનું મૂલ્યાંકન કરવા અને તેને શોર્ટલિસ્ટ કરવા માટે બે-પગલાંની સ્ક્રિનિંગ પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવશે. સ્ક્રિનિંગ કમિટી પ્રારંભિક શોર્ટલિસ્ટિંગ કરશે અને અંતિમ પસંદગી માટે નિષ્ણાત સમિતિ દ્વારા શોર્ટલિસ્ટ કરેલી દરખાસ્તોની તપાસ કરવામાં આવશે. દરખાસ્તોના મૂલ્યાંકન માટે સમિતિઓ દ્વારા નીચેના વ્યાપક માપદંડો પર વિચાર કરવામાં આવશે:

  1. નવીનતા
  2. ઉપયોગીતા
  3. વિષય વસ્તુ સાથે સુસંગતતા
  4. સમાજ પર અસર એટલે કે, શહેરોમાં પાણી સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ પડકારોને હલ કરવામાં તે કેટલું મદદરૂપ થશે
  5. પ્રતિકૃતિઓ
  6. સ્કેલેબિલીટી
  7. ડિપ્લોયમેન્ટ/રોલ-આઉટ કરવામાં સરળ
  8. ઉકેલના અમલીકરણમાં સામેલ સંભવિત જોખમો
  9. દરખાસ્તની પૂર્ણતા

મહત્વની તારીખો

પ્રારંભ તારીખ 21 નવેમ્બર 2023
અંતિમ તારીખ 20 નવેમ્બર 2024

ભંડોળ અને અન્ય સહાય

  1. ઇન્ડિયા વોટર પિચ-પાયલોટ સ્કેલ સ્ટાર્ટ-અપ ચેલેન્જમાં પસંદ થયેલા સ્ટાર્ટ-અપ્સને તેમની પ્રોજેક્ટ દરખાસ્ત મુજબ કામની કેટલીક શરતો/સીમાચિહ્નો પૂર્ણ કરવા પર અનુક્રમે રૂ. 5 લાખ, રૂ. 7 લાખ અને રૂ. 8 લાખની ત્રણ તબક્કામાં મહત્તમ રૂ. 20 લાખની ગ્રાન્ટ આપવામાં આવશે.
  2. પસંદ કરેલા સ્ટાર્ટ-અપ્સને મેન્ટરશિપ સપોર્ટની સુવિધા આપવામાં આવશે.
  3. MoHUA ઉદ્યોગો અને શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારીમાં સોલ્યુશન્સ વધારવાની સુવિધા પૂરી પાડશે.
  4. સ્ટાર્ટ-અપ્સ, જેમણે ઇચ્છિત પરિણામો હાંસલ કર્યા છે, તેમને વ્યાપક દૃશ્યતા માટે પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.
  5. મંત્રાલય તરફથી પ્રશસ્તિપત્ર.

નિયમો અને શરતો

  1. આ ચેલેન્જમાં ભાગ લેવા માટે તમામ સહભાગીઓએ યોગ્યતાના માપદંડોને પૂરા કરવા પડશે
  2. આપવામાં આવેલા ભંડોળનો ઉપયોગ સોલ્યુશનના વિકાસ/ વૃદ્ધિ અને પસંદગીના શહેર સાથે પાયલોટિંગ માટે કરવામાં આવશે. સહભાગીએ સીમાચિહ્નરૂપ પૂર્ણ થવાના દરેક તબક્કે ભંડોળના ઉપયોગનું પ્રમાણપત્ર પ્રદાન કરવું જરૂરી રહેશે.
  3. વિજેતાઓ પડકારના ભાગરૂપે વિકસિત ઉકેલ / ઉત્પાદનને જાળવી રાખશે. જોકે, વિજેતાએ સ્પર્ધા દરમિયાન પડકાર માટે નિર્ધારિત નિયમો અને શરતોનું પાલન કરવું પડશે.
  4. કોઈ પણ વ્યક્તિ અનુપાલન ન કરતી હોવાનું જણાય તો તેની સહભાગિતા રદ કરાવી શકે છે.
  5. કોઈ પણ વિવાદના નિવારણ માટે, આ બાબતે MoHUAનો નિર્ણય અંતિમ ગણાશે.

પત્રવ્યવહાર

સહભાગીઓ સાથેનો કોઈપણ પત્રવ્યવહાર ઍપ્લિકેશન ફોર્મ ભરતી વખતે સહભાગી દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા ઇમેઇલ દ્વારા કરવામાં આવશે. ઇમેઇલ ડિલિવરીની નિષ્ફળતાના કિસ્સામાં આયોજકો જવાબદાર નથી.

ડિસ્ક્લેમર

MoHUAને તેની સંપૂર્ણ મુનસફી પર, આ સ્પર્ધાને રદ કરવાનો, સમાપ્ત કરવાનો, સ્થગિત કરવાનો અને આગોતરી જાણ કર્યા વિના સ્પર્ધા સાથે સંબંધિત નિયમો, ઇનામો અને ભંડોળમાં ફેરફાર કરવાનો અધિકાર અનામત રાખેલ છે. કોઈ પણ સંજોગોમાં MoHUA/MyGov/NIC કે અન્ય કોઈ પણ આયોજકો ઉપર જણાવેલા દાવા, હાનિ, ખર્ચ કે નુકસાન માટે જવાબદાર રહેશે નહીં.

ચેલેન્જથી સંબંધિત વધુ માહિતી માટે, તમારા પ્રશ્નોને આના પર સંબોધિત કરો startup[dash]amrut2[at]asci[dot]org[dot]in અને usamrut2a[at]gmail[dot]com